ಕೆಲವು ದೇವಿಯರ ಉಪಾಸನೆಯ ವೈಶಿಷ್ಯಗಳು

ಕುಮಾರಿ : ಇವಳ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವು, ಹೂವಿನ ಮಾಲೆ, ಹುಲ್ಲು, ಎಲೆ, ಮರಗಳ ತೊಗಟೆ, ಹತ್ತಿಯ ನೂಲು, ಭಂಡಾರ (ಅರಿಶಿನ), ಸಿಂಧೂರ, ಕುಂಕುಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವವಿರುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವಂತಹ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಈ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರೇಣುಕಾ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ : ವಿವಾಹದಂತಹ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ವಿಧಿಯ ನಂತರ ಈ ಕುಲದೇವತೆ ಇರುವವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಗೊಂದಲವನ್ನು (ಒಂದು ಕುಲಾಚಾರ) ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ದಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೋಕಣಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದೇವಿಗೆ ಹಾಲು-ಮೊಸರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸಹ ಹಾಗೇ ಆಗಿದೆ.

ಅಂಬಾಜಿ : ಗುಜರಾತಿನ ಅಂಬಾಜಿಯ (ಅಂಬಾ ಮಾತೆಯ) ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೀಪಕ್ಕಾಗಿ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಸು ವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದ ನಂದಾದೀಪವು (ಸತತವಾಗಿ) ಉರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿ :ಇವಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇವಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಂಥವಿದೆ. ಈ ಪಂಥಾನುಸಾರ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರವೇ ಇವಳ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಈ ಪಂಥದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
ತ್ರಿಪುರಭೈರವಿ : ಇವಳು ಓರ್ವ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇವಳು ‘ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಈ ಮೂರು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ’, ಎಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಿಯು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಹೊರಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಕಾಲಿಕಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಇವಳ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಭೈರವಿಯನ್ನು ತ್ರಿಪುರಳ ಪ್ರಭಾವಿ ರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಮದ್ಯ, ಕೆಂಪು ಹೂವು, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಂಧೂರ ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ :ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಶಾಂತಾದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿಯನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಳಿ : ಬಂಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯ ಉಪಾಸನೆಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಬಂದಿದೆ. ಪೂರ್ಣಾನಂದರ ‘ಶ್ಯಾಮಾರಹಸ್ಯ’ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾನಂದರ ‘ತಂತ್ರಸಾರ’ ಇವೆರಡೂ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಾ (ಮದ್ಯ) ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶುದ್ಧಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿಪೂಜೆ ಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ಕಾಳಿಯಂತ್ರ ತ್ರಿಕೋನ, ಪಂಚಕೋನ ಅಥವಾ ನವ ಕೋನವಿರಬೇಕು’ ಹೀಗೆ ಕಾಳಿ ಕೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳ ಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ೧೫ ಕೋನಗಳ ಕಾಳಿಯಂತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾಳಿಪೂಜೆಯು ಕಾರ್ತಿಕ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಲದಾಯಕವೆಂದು ಹೇಳ ಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಸ್ತೋತ್ರ, ಕವಚ, ಶತನಾಮ, ಸಹಸ್ರನಾಮಗಳ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿದೆ.’
ಕಾಮಾಖ್ಯಾ : ಗೌಹತ್ತಿಯಕಾಮಾಖ್ಯಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ಮಂದಿರದ ಒಳಗಿನ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಯೋನಿಯ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಝರಿ ಇದೆ. ಝರಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಲ್ಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಒದ್ದೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋನಿಯ ಪ್ರತೀಕದ ಮೇಲೆಯೇ ಹೂವು-ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಅವಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋನಿರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮಾಖ್ಯಾಳೇ ಭೂದೇವಿ.’ (ಗಂಧಕಕ್ಕೆ ಪಾರ್ವತಿಯ ರಜವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಪಾದರಸಕ್ಕೆ ಶಿವನ ವೀರ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ತವವೆಂದರೆ ಸ್ತ್ರೀಬೀಜ ಮತ್ತು ಅಸೃಜವೆಂದರೆ ರಕ್ತ.) ದೇವಿಯ ಆಷಾಢ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂಬುವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ (ವಾರ್ಷಿಕ ಸರದಿಯ) ೪ ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿ ಸತತ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ‘ಏಕಾಂತ ಪೂಜೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸರದಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾದವೆಂದು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಚಾಮುಂಡಾ : ಎಂಟು ಗುಪ್ತತರ ಯೋಗಿನಿಯರು ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಸಂಚಲನೆ, ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಸರ್ಗ, ಪರಿಣಾಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ‘ಸಂಧಿಪೂಜೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ನವಮಿ ಈ ತಿಥಿಗಳ ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪೂಜೆಯು ದುರ್ಗೆಯ ಚಾಮುಂಡಾ ಎಂಬ ರೂಪದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ದುರ್ಗಾ : ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಮಹಾಯಂತ್ರವು ಶ್ರೀ ಭಗವತಿದೇವಿಯ ಆಸನವಾಗಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗೆಯ ೯ ರೂಪಗಳ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ತಾನಪಾದಾ : ಇದು ಮಾತೃತ್ವ, ಸೃಜನ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವನಿರ್ಮಿತಿ ಈ ತ್ರಿಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಛಿನ್ನಮಸ್ತಾ ಅಥವಾ ಲಜ್ಜಾಗೌರಿ ಈ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬೆನ್ನು ತಾಗುವಂತೆ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿಟ್ಟು, ಮಡಚಿದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪೂಜಕನೆಡೆಗೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸುವ ರೂಢಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದು ಬಂದಿದೆ. ಶಿವ ಲಿಂಗದ ಕೆಳಗಿರುವ ಪಾಣಿಪೀಠದ ಯಾವ ರಚನೆಯಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳಿಗೆ ಜಲಧಾರೆಯ ಅಭೀಷೇಕ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಆ ನೀರು ಹರಿದು ಹೋಗಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಾರಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಿವಲಿಂಗದ ಈ ದಾರಿಗೆ ‘ಮಹಾಶಿವನ ಮಹಾಭಗದ ಮಹಾಮಾರ್ಗ’, ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

No comments:

Post a Comment

ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿ !
ಕೆಲವು ದೇವಿಯರ ಉಪಾಸನೆಯ ವೈಶಿಷ್ಯಗಳು